Eindelijk iets dat werkt in de samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven

De aansluiting tussen het beroepsonderwijs en bedrijfsleven is al decennia een groot punt van aandacht. De standaardkritiek vanuit het bedrijfsleven is dat de inhoud van de opleidingen niet up to date zijn, de docenten niet voldoende getraind en de pas gediplomeerden niet meteen zijn in te passen in het arbeidsproces. Het beroepsonderwijs geeft aan dat het bedrijfsleven onvoldoende betrokken is bij de inhoud van het onderwijs. Maar hoe doe je dat wel? Hoe doen wij dat?

In deze wirwar van wederzijde beelden en argumenten is de laatste jaren gezocht naar oplossingen. Die zijn gevonden in het fenomeen van Centra of Expertise (HBO) en Centra voor Innovatief Vakmanschap, of CIV (MBO). Het gaat om een intensieve samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven gefocused op specifieke thema’s (Tuinbouw, Food, Health, Biobased, High Tech Materials enzovoorts). De eerste evaluaties geven een positief beeld van de resultaten. “Deze publiek-private samenwerkingsverbanden vervullen een kwalitatieve en innovatieve rol in het onderwijs”, zo staat in de voortgangsrapportage uit 2015 van het Techniekpact.

Eindelijk iets dat werkt!

Deze centra hebben tot doel het realiseren van een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt, het opleiden van innovatieve professionals, het permanent laten leren van deze professionals (Leven Lang Leren) en het versnellen/vergroten van het innovatievermogen van bedrijven. Om dit te kunnen zijn deze centra actiegerichte samenwerkingsverbanden waarin bedrijven, onderwijsinstellingen, overheden en andere publieke organisaties samen innoveren, experimenteren en investeren om te komen tot beter beroepsonderwijs dicht bij de beroepspraktijk. Zie bijv. het Clusius Lab als onderdeel van het CIV Tuinbouw.

Wat maakt een centrum tot een succes?

In onze praktijk hanteren we de volgende voorwaarden voor succes:

– Een heldere focus met duidelijke producten en diensten. Geen loos gepraat maar een goed besef van wat het centrum moet opleveren. Een duidelijk gemeenschappelijk vertrekpunt.

– Een hecht netwerk van partners bestaande uit bedrijven, onderwijs en overheden waarbij helder is wie wat doet/levert

– Ruimte voor nieuwe dingen/buiten bestaande kaders komen. De dynamiek moet er al af spatten!

– Een structurele financiering vanuit onderwijs, bedrijfsleven en overheid. Dat kan in cash, met materialen en met inzet van expertise (uren). Uit deze inzet blijkt ook het commitment van de betrokken partijen!

– Een sluitende administratieve organisatie waarin de resultaten, de inkomsten, de uitgaven, de uren in kind etc. staan aangegeven afgezet tegen het oorspronkelijke prestatiecontract.

Waar zitten valkuilen?

De valkuilen zijn ook duidelijk. De belangrijkste is het gebrek aan commitment vanuit de verschillende partijen. Essentieel is dat er een hecht netwerk ontstaat van onderwijs en bedrijfsleven die ook daadwerkelijk aan de slag zijn om te komen tot beter opgeleide jong-professionals. Het gaat niet om praten maar vooral ook om doen! Dat laatste moet ook blijken uit de bijdragen van een ieder. Daarbij gaat het niet alleen om cash maar ook zoals aangegeven inzet in kind (materialen, uren). Ook deze laatste inzet is van waarde voor de ontwikkeling van een centrum.

Een belangrijke ander valkuil is een te grote interne gerichtheid. Dat uit zich bijvoorbeeld in een gebrekkige externe communicatie waardoor de omgeving niet ziet wat er voor moois gebeurt. Een website en social media als online community, kan hierbij een uitstekende rol vervullen! We zien maar al te vaak dat dit een ondergeschoven kindje is. Ten onrechte!

De verduurzaming van de centra

Tot slot nog een laatste issue: de verduurzaming. Hieronder wordt verstaan dat ieder centrum na verloop van tijd op eigen benen kan staan en zonder overheidsbijdrage kan opereren. Sommigen menen dat zoiets direct na de eerste vier jaar moet kunnen. Meer realistisch is het om uit te gaan van een groeipad. Voorwaarde is wel dat na die eerste vier jaar helder is per centrum wat de bereikte resultaten zijn en wat er meetbaar nodig is om dit uit te bouwen. Alleen zo kan structureel gebouwd worden aan deze mooie infrastructuur in de samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven.

 

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


*