Eindrapportage Benchmark HBO Websites 2010

Strategy on Demand en ScienceGuide presenteren samen de eerste benchmark voor HBO-websites. De websites van alle 41 hogescholen zijn beoordeeld door een groep betrokken en representatieve studenten en internet professionals. De beoordelingen zijn geanalyseerd en hebben tot een ranglijst geleid. De uiteindelijke doelstelling is om onderwijsinstellingen bewust te maken van de tekortkomingen en sterkten van hun website en hoe deze zich verhouden tot concullegas. Hieronder volgt een uiteenzetting van de belangrijkste conclusies uit de eindrapportage.

Uiteenlopende scores

Als we kijken naar de ranglijst dan valt het op dat de totaalscores vrijwel allemaal voldoende zijn. Toch valt er nog een behoorlijke slag te maken als het gaat om de inzet van internet bij HBO-instellingen. Dat blijkt wel uit het feit dat alleen de top 10 boven de 70% scoort terwijl de rest een middelmatige score heeft. Daarnaast valt het op dat de scores behoorlijk uiteen lopen, vooral voor interactiviteit en techniek. Veel websites zijn technisch niet meer van deze tijd en sluiten niet meer aan bij de doelgroep en huidige technieken. De komende generatie is slimmer, sneller, digitaler en socialer dan de huidige generatie. Dit vraagt om een meer op maat gesneden benadering waar de meeste websites op dit moment niet aan voldoen.

Een ander beeld dat ontstaat uit de scores is dat vooral monosectorale en creatieve instellingen laag scoren. Zij hebben blijkbaar last van hun nichekarakter waardoor hun web-presentatie vaak zwak is. Een oorzaak hiervan is dat men soms een creatief design verkiest boven gebruiksvriendelijkheid. Tevens heeft een dergelijke instelling vaak met beperkte middelen te maken wat ook impact heeft op de IT-voorzieningen. Daarnaast raakt de benchmark een gevoelig, generiek punt. Zij laat zien wat advies van de commissie Dijkgraaf over het kunstonderwijs ook al aanstipt: een zekere neiging tot introversie van de kunstopleidingen en behoefte aan intensivering van de verbondenheid met de kunstpraktijk van de creatieve industrie en technologische ontwikkelingen. Het valt namelijk niet te ontkennen, dat hogescholen met een ruime ervaring en soms ook grote naam in de design en beeldende kunsten erbarmelijk scoren.

Inhoud goed op orde

De inhoud van de meeste websites is goed op orde. Dat wil zeggen, studenten achten de teksten relevant, volledig en begrijpelijk. De huidige content kan dus goed gebruikt worden als basis voor de ontwikkeling van een nieuwe, verbeterde website. Een aandachtspunt bij het schrijven van webteksten is nog wel dat er beter gebruik kan worden gemaakt van relevante zoekwoorden, zodat de website hoger zal scoren in zoekmachines. Daarnaast zijn er ook enkele websites waarbij de presentatie van de teksten beter kan door het gebruik van bullets, groter lettertype en toevoegen van aansprekende afbeeldingen.

Vormgeving vaak ten kosten van bereikbaarheid

De scores voor de vormgeving lopen nogal uiteen, waarbij de laagste score 49% betreft en de hoogste score 90%. De websites die hoog scoren op vormgeving, zoals Codarts en Hogeschool Utrecht, hebben volgens de doelgroep een aansprekend design. Deze instellingen hebben goed nagedacht over hun webdesign. De HBO-instellingen die hier lager op scoren blijken vooral verouderde websites te hebben waarbij er eigenlijk geen design bestaat. Tevens missen deze websites vrijwel allemaal sfeer afbeeldingen die een impressie geven van het volgen van onderwijs aan de HBO-instelling. Daarnaast is het opvallend dat vormgeving vaak ten kosten gaat van de bereikbaarheid van een website. Gebruiksvriendelijkheid hangt namelijk nauw samen met de vormgeving van een website. Het advies voor deze instellingen is om eens, samen met de doelgroep, te kijken wat voor redesign nodig is. Op die manier voorkomt men dat er een kloof ontstaat tussen de eigen huisstijl en het hebben van een aansprekend, gebruiksvriendelijk design. Test het initiële design alvorens deze geïmplementeerd wordt zodat men zeker weet dat gebruikers goed overweg kunnen met de vormgeving.

Sociale media en interactiviteit als kans

Het HBO kan veel meer uit sociale media en interactiviteit halen. De meeste websites zijn op dit moment zogenaamde Web 1.0 websites die een slag naar het Web 2.0 dienen te maken. Een goed voorbeeld van hoe dit beter kan is de website van Hogeschool Utrecht waarop men studenten een belangrijke rol laten vervullen in de marketing en ontwikkeling van content. De boodschap is niet traditioneel ‘zenden’ maar meer de dialoog opzoeken met de bezoekers en gebruik maken van ambassadeurs met een authentiek-karakter (door bijvoorbeeld een blog). Niet alleen tijdens de studie en bij de werving van nieuwe studenten liggen kansen. Ook de alumni van hogescholen zouden via sociale media beter bereikt en verbonden kunnen worden.

Uit de reacties van enkele hogescholen blijkt dat nog niet iedereen de prioriteit van meer interactie inziet. Aanwezig zijn op sociale netwerken is namelijk geen keuze meer anno 2010. Vrijwel alle studenten zijn actief op sociale netwerken en praten ondermeer over de opleidingen en de HBO-instelling zelf. Tevens maken deze studenten vaak groepen (of een Hyve) aan die de naam van de hogeschool dragen. Voor een hogeschool is het dus essentieel om deel te nemen aan deze gesprekken en enigszins grip te houden op deze uitingen en om in contact te blijven met de werkelijkheid van 2010. Daarnaast kunnen sociale media een belangrijke rol spelen in het onderwijsproces door een platform te bieden voor samenwerking. Voor een hogeschool is het dus van belang om actief deel te nemen op sociale netwerken en dit te verankeren in het onderwijsproces door middel van een sociale media strategie waarin onder andere kernwaarden worden geformuleerd.

Techniek nog sterk te verbeteren

Geheel passend bij bovenstaand beeld blijkt dat de techniek van HBO websites niet meer voldoet aan de eisen van deze tijd. Vrijwel alle websites voldoen niet aan de W3C-webrichtlijnen wat een negatieve invloed heeft op de bereikbaarheid voor mensen met een visuele beperking, zoekmachine indexatie en browsercompatibiliteit. Daarnaast kunnen veel websites nog geoptimaliseerd worden als het gaat om zoekmachine optimalisatie (SEO). Daarbij gaat het om de optimalisatie van de code maar ook om het proactief gebruik maken van linkbuilding. Voor vrijwel iedere onderwijsinstelling valt hier nog een grote slag te slaan.

Een goede basis voor verbetering

Als we kijken naar de scores als geheel kan er geconcludeerd worden dat de meeste onderwijsinstellingen een goede basis hebben neergezet met hun huidige website. Het advies is dan ook om de huidige content, samen met de ervaringen die zijn opgedaan met de vorige website, te gebruiken als startpunt voor de verbetering van de website. Voor veel instellingen zal dat betekenen dat er een drastische verandering nodig is in de vorm van een nieuw Content Management Systeem en website, voornamelijk vanwege de verouderde techniek/code. Geef daarbij de doelgroepen een stem in het ontwikkelingstraject zodat het eindresultaat aansluit bij hun behoeften.