Mobiliteit 2.0: geen item van betekenis voor politiek en ambtenarij

Posted on 5 jun in Algemeen

In onze blog van eergisteren trokken we een duidelijke conclusie: politieke partijen en internet is een nog wat moeizame combinatie. De meeste partijen gebruiken woorden als ‘internet’, ‘digitaal’ en ‘elektronisch’ wel maar dan houdt het al snel op. Het idee dat internet meer is dan alleen technologie maar vooral een platform is voor innovatie, nieuwe business, creëren van sociale netwerken en betere dienstverlening, is nog maar beperkt doorleefd bij de meeste partijen. In onze blog van gisteren toonden we dat nog aan rondom het dossier Gezondheid.

Een nog strakkere conclusie trokken we in onze vorige nieuwsbrief over de 20 ambtelijke bezuinigingsrapporten van april dit jaar zijn. Deze zijn geschreven vanuit een 20ste eeuws denken. De genoemde woorden komen er niet of nauwelijks in voor. Laat staan dat onze ambtenaren internet hanteren als bron voor innovatie, creëren van nieuwe diensten en effectievere werkprocessen.

Vandaag is het tijd om te kijken naar het dossier Mobiliteit en de meningen daarover van de heren en dames politici en ambtenaren. We analyseren hun standpunten en kijken welke kansen ze wel zien en welke ze missen. Maar eerst een korte verhandeling over Mobiliteit en internet.

Mobiliteit en internet

Er zijn meerdere relaties denkbaar tussen mobiliteit en internet. Klik hier om verder te lezen…..

Te denken valt aan zaken als thuiswerken, extraneten, online meeting en webinars. Belangrijk daarbij is dat steeds meer informatie in organisaties (uitsluitend) digitaal beschikbaar zijn. Hierdoor is het mogelijk deze informatie niet alleen op de vaste werkplek te ontsluiten maar theoretisch overal ter wereld via het internet. Daarbij geldt dat een groot deel van onze beroepsbevolking bestaat uit kenniswerkers die voor hun werk voornamelijk afhankelijk zijn van informatie en kennis. Door de digitalisering en de groei van kenniswerk is het mogelijk meer plaats- en tijdsonafhankelijk te gaan werken waardoor de mobiliteit van werk kan toenemen.

Deze trend komt tot uiting in overkoepelend termen als “Het Nieuwe Werken”, Slimmer werken en Sociale Innovatie. Voor fijnproevers zijn er duidelijke verschillen maar in de kern omvatten deze termen verschillende nieuwe management trends zoals het plaats- en tijdonafhankelijke werken, resultaatgerichte focus van werkprocessen en nieuwe samenwerkingsvormen. Het Nieuwe Werken wordt door zowel organisatie in de publieke als private sector omarmd om flexibeler en kosten efficiënter te kunnen werken. Duidelijke cases daarvoor bij bedrijven als KPN, Raboank, Interpolis etc. Een belangrijke kosten besparing is de reductie van mobiliteitskosten doordat werknemers niet meer dagelijks naar kantoor hoeven komen en dus vaker thuis kunnen werken. Dit vermindert de files met alle bijkomende maatschappelijke kosten.

De meningen van de heren en dames politici over mobiliteit

Gebrek aan mobiliteit

Kijkend naar de verkiezingsprogramma’s dan duidelijk dat alle partijen veel aandacht besteden aan items leefbaarheid, bereikbaarheid en het bestrijden van de files. Het CDA vindt leefbaarheid en bereikbaarheid essentiële zaken. Ze pakken dat alleen op via de klassieke manier: een ‘robuust’ wegennetwerk, betrouwbar openbaar vervoer en een goed netwerk van fietsroutes. D’66 stelt dat de grenzen aan de mobiliteit zijn bereikt en dat een samenhangende ruimtelijke aanpak nodig is. GroenLinks wil ‘nodeloos reizen’ voorkomen en kiest vervolgens voor de spitsbelasting, beter openbaar vervoer en de fiets. De PvdA stelt de ambitie (‘terugdringing CO2’) en in toevoeging op de klassieke instrumenten geeft zij aan dat de overheid de eigen verantwoordelijkheid van bedrijven rondom duurzaamheid moet prikkelen ‘met gerichte positieve prikkels, sancties en regelgeving’. De PVV wil geen ‘klimaatbeleid’. Het woord ‘mobiliteit’ komt niet voor in hun programma. De SP wil onder meer een betere doorstroming in het verkeer en zoekt het in items als ‘beter wegmarkering, verkeerslichten en navigatiesystemen’. TON zoekt de oplossing in ‘veel effectievere en eerlijkere vorm van kilometerbeprijzing’. De VVD ten slotte kiest voor meer asfalt en een extra investeringsbudget van 500 miljoen.

De meningen en voorstellen van onze ambtenaren

Er gaan drie ambtelijke rapporten over klimaat, leefbaarheid en mobiliteit. In de discussie zoals hierboven aangegeven is het meest relevant rapport 3 over Mobiliteit en Water. In dit rapport gaat men uit van drie scenario’s: de variant met een actief prijsbeleid, de variant waarbij leefbaarheid centraal staat en de variant waarbij geen sprake is van de prijsprikkel. In alle drie de varianten is sprake van een besparing op beheer en onderhoud, als ook het schrappen van in ieder geval de minst duurzame projecten. De analyse dat Slimmer Werken 2.0 (dan wel het Nieuwe werken of sociale innovatie) een preventie invloed kan hebben op files etc. komt in de analyses van het rapport niet voor. Dat is jammer omdat minder gebruik van wegen kan leiden tot minder of getemporiseerd onderhoud en willicht minder dan wel temporisering van investeringen. Jammer ook omdat binnen het ministerie van BZK (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) projecten lopen om met het concept van Slimmer werken beter om te leren gaan.

Onze conclusies

Er liggen legio mogelijkheden om het werk efficiënter en effectiever in te richten. Dat kan betekenen minder kilometers dan wel rijden op andere momenten buiten de files om.
Alle politieke partijen zien de problemen en uitdagingen rondom mobiliteit maar hanteren klassieke instrumenten gericht op de wegennetwerk zelf al dan niet met spitsbelasting, het openbaar vervoer en de fiets.
Ook de ambtelijke rapporten gaan niet in om de kansen die het concept van Slimmer werken biedt bij het voorkomen van files. Een gemiste kans.
Duidelijk is dat de mogelijkheden van het Slimmer werken volstrekt nog niet zijn doorgedrongen tot Den Haag! Een groot punt van aandacht de komende jaren dat zeker op de internet-agenda van het volgende kabinet moet!

Morgen kijken we naar het dossier Openbaar bestuur en wat onze politici en ambtenaren daarvan vinden. We kijken naar welke kansen zij zien en benutten, en welke kansen ze laten liggen op dit terrein. Reageer vooral op onze blogs! We stellen uw reactie zeer op prijs!!